1) La página se abre indicando (i) que “Na nosa comunidade, o 1 de Agosto deste ano (2022), aprobouse o “Acordo” (comillas mias) polo que se fixa o límite de gasto non financeiro da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2022 (…)” Después sigue (ii): “Este acordo establece o límite de gasto para o Proxecto de lei dos orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia en 12.599 millons de euros.” Y a continuación añade (iii): “Este límite de gasto (12.599 millons de euros) modificase “a alza” pola inclusión de novos fondos do Mecanismo de recuperación e resiliencia (MRR) (son “fondos Europeos,” la pieza central del programa NEXTGENERATION EU, que pone a disposición de los Estados miembros 672.500 millones de euros en transferencias – lo veremos luego) asignados nos últimos meses por un importe de vinte e un millons adicionais aos previstos no límite de gasto, o que deixa o límite de gasto non financeiro en 12.620 millons de euros, que son pola sua conta vinte e un millons de euros adicionais ao gasto non financeiro contados nos orzamentos consolidados de 2021.”
Sobre esto, varias cosas:
– Respectó a 1)
En (1.i)encuentro la redaccion poco clara. Según leo en esta página que cuela sobre sus presupuestos la Comunidad de Madrid (no la he leído entera, pero parece clara. El diseño está bien):
“El límite de gasto no financiero” es un instrumento de gestión presupuestaria a través del cual, una vez estimados los ingresos, se calcula el límite maximo de gasto presupuestario que permita a la Administración pública el cumplimiento del “objetivo de estabilidad.” (Sobre el “objetivo de estabilidad” hay mucha información online y la que está en español la encuentro muy confusa. Quizás su equivalente en inglés sea “Balanced budget.”)
A continuación, la Comunidad de Madrid dice con claridad que el “límite de gasto financiero” se establece un año con vistas a aplicarlo a la elaboración de los presupuestos DEL AÑO SIGUIENTE:
“SU ESTABLECIMIENTO ES NECESARIO PARA PROCEDER A LA ELABORACIÓN DE LOS PRESUPUESTOS DEL AÑO SIGUIENTE.”
La primera frase de la Consejeria de Hacienda y Administración Publica Miguel Corgos López -Prado dice (la repito):
“O 1 de Agosto deste ano (2022), aprobouse o “Acordo” (comillas mias) polo que se fixa o límite de gasto non financeiro da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2022 (…)”
Quiere decir, me ha costado entenderlo, que el 1 de agosto de este año, 2022, se aprobó el “acuerdo” del límite de gastos financieros que había que hacer en 2022, y que establecería el límite de gasto para el año 2023.
– Respecto a (1.ii) nada que alegar. No sabemos de donde viene el dinero, pero el límite de gasto “acordado” en 2022 (para su aplicación a los presupuestos de 2023) se nos dice que está fijado en 12.599 millones de euros.
– Acerca de (1.iii) yo observaría lo siguiente:
(1.iii.i)La “Conselleria” responsable de estos presupuestos “explica” que este “límite de gastos” (fijado en 2022 para regir los presupuestos de 2023) fue modificado “al alza,” no se nos indica cuando, pero necesariamente de agosto a diciembre de 2022, por la inclusión de 21 millones adicionales asignados “en los últimos meses” procedentes del “Mecanismo de recuperación e resiliencia” (MRR). Queda constancia, de cuando, de parte de quien, se recibieron esos ingresos? Si, 12.599 + 21 = 12.620. La suma cuadra. Pero si la información de la pagina en la que publica sus presupuestos la Comunidad de Madrid es correcta, allí se define “límite de gastos” como un “instrumento de gestion” al que se llega, “una vez estimados los ingresos” (con el objetivo de alcanzar la “estabilidad presupuestaria”). Si se reciben 21 millones de euros en calidad de ingresos, por qué no se recalcula el límite de gastos? Por que se añaden sin más al límite que se tiene calculado?
(1.iii.ii)Por otra parte, si el límite de gasto quedó establecido en 2022 (para 2023) en 12.599 millones de euros, y la Conselleria señala que esos 21 millones recibidos “en los últimos meses” (de agosto a diciembre de 2022) suponen un incremento respecto a los “presupuestos consolidados” del año 2021, esta exposición de la política económica de la Xunta da a entender que los “presupuestos consolidados” del año 2021 ascendían a 12.599 millones de euros, eran iguales al “límite de gastos” “acordado” un año después. Un puro absurdo.
Esto en cuanto al primer párrafo de esta página 66731 de los presupuestos de la Xunta, el gobierno regional gallego, para el año 2023. Aprobados por la propia Xunta, que cuenta, con mayoría absoluta en el Parlamento Gallego desde hace más de 30 años. Una mayoría absoluta, por lo demás inauditable, porque la LOREG, la ley que rige las elecciones generales, autonómicas, y municipales, aparte de no prescribir ningún protocolo digno de confianza, para el recuento de los votos en las mesas, prescribe, tras ese recuento, en su artículo 95:3 la destrucción de las papeletas de voto, la destrucción del soporte físico del voto, lo que impide cualquier comprobación de los resultados, ejercer cualquier tipo de control sobre los anunciados. Los resultados en el Estado? Una cuestión de fe.
2. El segundo párrafo continúa: “Esta evolución tan positiva de los recursos (el paso de 12.599 mil millones de euros a 12.560 mil millones de euros en los “límites de gastos no financieros” acordados en el año 2022, a causa de los 21 millones de euros procedentes del MMR, es lo que la Consejeria de Hacienda y Administración Publica ha dicho arriba) debese fundamentalmente (se nos dice ahora) ao crecemento das achegas (“aportaciones”) do sistema de financiamiento.” “O sistema de financiamento autonómico amosa novamente unha evolución positiva derivada (i) do crecemento das “entregas a conta” (comillas mias), que medran nun 8,8 por cento, pero sobre (ii) todo da importante “liquidación positiva” correspondente ao exercicio 2021, que se cifra en 698 millons de euros, polo que a contribución en conxunto dos recursos proporcionados polo sistema medra un 23,3 por cénto, achegando mais de 9.402 millons de euros, o que supón 1.774 millons mais ca no ano 2022.”
Dos observaciones a este párrafo 2 de la página 66.731.
2(i). Las “entregas a cuenta” leo en un artículo del Nevvtral fechado el 30 de agosto de 2019, firmado por Inés Calderon, “son un mecanismo que permite que las Comunidades autónomas de régimen común (todas, excepto Navarra y el País Vasco) reciban anticipadamente parte de los fondos que les corresponden por el sistema de financiación autonómica.” En inglés encuentro un termino parecido en el lenguaje de la contabilidad: “advance payment”.
Las “entradas a cuenta” las regula el artículo 11 de la ley 22/2009, de 18 de diciembre. En su apartado 2. este artículo establece:
“ (…) en relación con los recursos constituidos por la tarifa autonómica del IRPF, el porcentaje cedido de IVA e Impuestos Especiales de Fabricación, la transferencia del Fondo de Garantía de Servicios Públicos Fundamentales y el Fondo de Suficiencia Global (es decir, siendo calculadas sumando las cantidades que corresponden a cada comunidad autónoma por estos conceptos), las Comunidades Autónomas recibirán, cada año, la financiación correspondiente a las entregas a a cuenta de cada uno de los citados recursos que les sean de aplicación y, en el año en el año en que se conozcan todos los valores definitivos de los citados recursos, la liquidación definitiva que corresponda, por diferencia entre el importe de los valores definitivos de los mismos y las entregas a cuenta percibidas.”
Este artículo 11:2 la ley 22/2009, de 18 de diciembre termina: “Para la determinación del importe de las entregas a cuenta señaladas en el párrafo anterior se utilizarán las previsiones existentes a la fecha de elaboración por el Gobierno del anteproyecto de Ley de presupuestos generales del Estado del ejercicio que corresponda.” Calcular la cantidad correspondiente a cada comunidad autónoma es complicado y el método para hacerlo lo exponen los artículos 12-21 de la ley.
Quizás estas “entradas a cuenta” a las que se refieren los presupuestos se entregarán, anticipándose a los datos del año 2023, el año anterior, el año 2022, el año en que también están fechados estos presupuestos. Esta página de la Moncloa alude, dando datos y tablas, a “entregas a cuenta,” realizadas en 2022.
En principio la forma en que el equipo que redacta esto se refiere a estas “entregas a cuenta” plantea dudas. Supongamos que hay de nuevo una redacción confusa y las “entradas a cuenta” (del año 2022) se integran en esa cifra 12.620, la única que hasta ahora hemos visto escrita (que el adjetivo demostrativo “esta” en la frase “esta evolucion” se refiere en 2. a esa cifra, mencionada dos párrafos antes, en la página 66.730, y calificada allí como “la mas alta en la historia de la autonomia.”). Por qué, en tiempos de crisis, “entregas” calculadas según el IRPF, el porcentaje cedido del IVA, Impuestos Especiales de Fabricacion, la transferencia del Fondo de Garantia de smServicios Publicos Fundamentales y el Fondo de Garantía Global, todo lo indicado en el artículo 11.2 de la ley 22/2099, suben un 8,8 por ciento? Por que no se da una cifra exacta? La cantidad estará prevista en los Presupuestos Generales del Estado de 2021.
2.ii. El segundo factor que justifica, según la Consejeria de Hacienda y Administración Publica esos 12.620 millones de euros, la cifra más alta en la historia de la autonomía, es la “importante liquidación positiva correspondiente al año 2021: 698 millones de euros.” No encuentro el término “liquidación positiva” tal cual en Google. Quizás quiera decir que, terminado ese año, 2021, quedaba todavía esa cantidad de lo presupuestado para ese año: 698 millones de euros. Lo que sigue a continuación es otro sinsentido. Cito el texto otra vez: “(…) importante liquidación positiva correspondente ao exercicio 2021, que se cifra en 698 millons de euros, polo que a contribución “en conxunto” dos recursos proporcionados polo sistema medra un 23 %, achegando mais de 9.402 millons de euros, o que supón 1774 millons mais ca no 2022.” Hace falta desglosarlo? La afirmación de que el año 2021 “la contribución en conjunto de los recursos proporcionados por el sistema” fue mayor que la del 2022 en unos presupuestos que proclama exponer la “política económica del gobierno gallego” no es un ejemplo de cinismo, de uso arbitrario del poder?
3. El tercer párrafo de esta página 66.731 me limito a copiarlo. La mayoría de los habitantes de Galicia lo entienden, al parecer, el Partido Popular de Galicia tiene desde hace 35 años mayoría absoluta de votos.
La primera parte simula efectuar un cálculo proyectivo y una correccion.
“Poren (“sin embargo”), se consideramos a compensación da liquidación negativa correspondente ao ano 2020 por 368 millons de euros, a evolución dos recursos do sistema determina que para o ano 2023 a achega efectuada desde os orzamentos xerais do Estado medra un 17,6 por cento.”
La segunda parte de este párrafo tercero de la página 66.731 de los presupuestos autonómicos para el año 2023 del gobierno gallego concluye que por la inclusión en los presupuestos del año 2022 (redactados en 2021, entiendo) de una cantidad que se determinó judicialmente que había que pagar por haber sido retenida indebidamente en la liquidación del año 2017, una mensualidad del “impuesto sobre el valor añadido, estimada en 211 millones de euros, aunque la aportación es mayor, el porcentaje de lo aportado para 2023 disminuye.
El texto: “Ademáis, nos orzamentos do ano 2022 incluiuse a cantidade correspondente ao pago da sentenza sobre a retención indebida dunha mensualidade do imposto sobre o valor engadido (IVE) na liquidación do 2017, estimada en douscentos once millons de euros. Deste xeito, incluindo ambos os importes, a achega para o ano 2023 medra un 14,6 por cento.”
4. El cuarto párrafo de esta página 66.731:
“No que se refire aos fondos finalistas europeos (entiendo que fondos finalistas son aquellos aportados para un destino específico), as contas para o ano 2023 recollen o importante paquete de apoio financeiro aprobado pola Comisión Europea, (y siguen vaguedades, quizás porque nos encontramos aún en la primera parte de la “Exposición de motivos”) que contribuirá a afianzar as políticas de de gasto encamiñadas a reforma e modernización do noso tecido económico, co financiamiento de actuacions transformadoras que preparen para un novo paradigma de crecemento económico mais sustentable e dixital, do que dependerá en gran medida a taxa de crecemento económico potencial da economia galega. O apoio aos sectores produtivos estratéxicos resulta prioritario, en especial a industria, co obxecto de fomentar un tecido produtivo moderno, eficiente, innovador, internacionalizado e sustentable que xere mais empregos e de mais calidade a través da transición verde e dixital.”
5. El primer parrafo de la página 66.732 entra en algún detalle:
“Polo miudo, (detalla este primer parrafo)
5.1.Dos fondos Next Generation EU (Próxima xeracion EU), as contas autonómicas recollen 527 millons de euros da parte que xestionara a Comunidade Autónoma dos recursos vinculados ao Mecanismo de recuperacion e resiliencia (MRR) (Regulamento (UE) 2021/241) co gallo de facer fronte aos efectos sen precedentes da crise da COVID-19.”
Nota a 5.1. Entiendo que, de los 12.620 millones de euros, a los que asciende el presupuesto (el “límite de gasto no financiero”?) del año 2023, existen 527 millones procedentes del Mecanismo de recuperación y resiliencia.
5.2. Este párrafo primero de la página 66.732 continua:
“O obxectivo específico do MRR e proporcionar axuda financiera con miras a acabar os fitos e obxectivos das reformas e dos investimentos establecidos no Plan nacional de recuperación e resiliencia. (Un plan nacional, que la autónoma se limita a gestionar.)
5.3. Y termina: “Por outra banda, no ano 2023, dentro dos fondos europeos, orzanse os recursos correspondientes ao Instrumento react-EU (“Recovery Assistance for Cohesion and the Territories of Europe” – axuda e recuperacion para a cohesion e os territorios de Europa), que son unha iniciativa que prosegue e amplia as medidas de resposta a crise e de reparación de esta. A programación total destes recursos ascende a 440,8 millons de euros. No ano 2023 recollense 179 millons de euros, a cantidade precisa para rematar a execucion destes fondos (sic).”
6. El segundo párrafo de esta página 66.732 continúa refiriéndose a las aportaciones a estos presupuestos del gobierno gallego procedentes de los fondos europeos:
“En canto ao resto dos fondos europeos, integrados (i) polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (Feder), (ii) o Fondo Social Europeo (FSE), (iii) o Fondo Europeo Agrícola de Desenvolvemento Rural (Feader), (iv) o Fondo Europeo Agrícola de Garantía Agraria (FEAGA), (v) o Fondo Europeo Marítimo e de Pesca (FEMP), (vi) o Fondo de Transición de Xusta os programas de cooperación territorial, e sen ter en conta os fondos react-EU que están orzados en Feder e FSE 2014-2020, a ornamentación destes recursos ascende a 676,7 millons de euros, o que supón un incremento do 19,1 por cento con respecto as contas para o ano 2022. E de salientar a orzamentacion do Fondo de Transición Xusta, destinado a apoiar as rexions mais afectadas pola transicion climática, por un importe de trinta e dous millons de euros. Asi mesmo, con respecto as contas para o ano 2022, o Feder experimenta un crecemento dun 28,6 por cento, con 51,4 millons de euros mais, motivado pola inclusión da programación do anterior marco 2014-2020 e a primeira ornamentación dos recursos marco 2021-2027.
